Ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng hàng hóa

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng hàng hóa, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng.

Ứng dụng công nghệ thúc đẩy quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Trong bối cảnh kinh tế số & hội nhập quốc tế sâu rộng, quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa không còn là hoạt động định tính thủ công. Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định một loạt giải pháp công nghệ bắt buộc và khuyến khích nhằm tạo dựng môi trường quản lý chất lượng sản phẩm (bao gồm cả mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc) hiệu quả hơn.

Nghị định nêu rõ việc áp dụng các hệ thống mã số, mã vạch (barcode), mã QR (ma trận dữ liệu hai chiều), công nghệ nhận dạng tần số vô tuyến (RFID), và công nghệ giao tiếp trường gần (NFC). Đây là nền tảng để thu thập, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ sản xuất đến tiêu thụ. Công nghệ này không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chất lượng sản phẩm (đảm bảo đúng tiêu chuẩn sản xuất), mà còn cung cấp dữ liệu minh bạch cho các cơ quan quản lý nhà nước và người tiêu dùng.

Ưu tiên tích hợp thêm các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) trong hệ thống quản lý chất lượng tạo điều kiện thúc đẩy phân tích dữ liệu nhanh, cảnh báo sớm rủi ro và quản trị rủi ro chất lượng.

Nghị định 37/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ về xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, đảm bảo đầy đủ vòng đời sản phẩm, bao gồm thông tin sản phẩm, nơi sản xuất, hình ảnh minh họa, số lô sản phẩm, hạn sử dụng và các chứng nhận hợp chuẩn/hợp quy (nếu có).

Khối dữ liệu này được thống nhất lưu trữ tại Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Hệ thống này đóng vai trò như một “trục dữ liệu trung tâm” liên kết với các cơ quan quản lý địa phương, doanh nghiệp và cả đối tác thương mại.

Việc khuyến khích sử dụng hộ chiếu số sản phẩm (digital product passport) thay thế hoặc bổ trợ nhãn điện tử cũng là bước tiến quan trọng. Hộ chiếu số gắn mã định danh duy nhất cho từng sản phẩm, giúp truy cập đầy đủ dữ liệu chất lượng, quá trình sản xuất và các cảnh báo an toàn.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ 23/01/2026, mở ra chương mới cho quản lý chất lượng sản phẩm Việt Nam phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế số và kinh tế tuần hoàn.

Dữ liệu chất lượng số hóa đang trở thành nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa trên thị trường 

Từ góc độ chiến lược, việc tích hợp công nghệ hiện đại trong quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa không chỉ là cải tiến quy trình mà là bước tiến thay đổi bộ mặt quản trị doanh nghiệp và ngành hàng.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc kỹ thuật số giúp tất cả bên tham gia — nhà sản xuất, bán lẻ, cơ quan quản lý và người tiêu dùng — truy cập cùng một nguồn dữ liệu chuẩn thống nhất. Điều này góp phần giảm thiểu rủi ro hàng giả, hàng giả mạo và vi phạm chất lượng — yếu tố ảnh hưởng lớn tới niềm tin thị trường.

Bên cạnh đó, dữ liệu gốc và lịch sử sản phẩm được lưu trữ theo chuẩn điện tử giúp giảm sai sót thủ công, mất mát hồ sơ giấy và tạo môi trường minh bạch hơn trong kiểm soát chất lượng. Điều này hỗ trợ quản lý nhà nước hiệu quả hơn và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tiêu chuẩn pháp lý.

Với dữ liệu lớn (Big Data) và AI, doanh nghiệp có thể theo dõi diễn biến chất lượng sản phẩm theo thời gian thực, phân tích nguyên nhân sự cố và phản ứng nhanh với các biến động ngoài kế hoạch. Những công cụ này giúp doanh nghiệp dự báo lỗi sản xuất, ngăn ngừa sự cố lớn trước khi xảy ra.

Ví dụ, một doanh nghiệp sử dụng công nghệ với các hệ thống thông minh như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT)…, có thể theo dõi nhiệt độ, độ ẩm trong kho — các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm — và có cảnh báo sớm nếu có bất thường. Điều này tối ưu hóa quản lý kho và giảm thiểu tổn thất sản phẩm do điều kiện lưu trữ kém.

Việc chuẩn hóa dữ liệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia xuất khẩu và thương mại toàn cầu. Dữ liệu minh bạch và tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận các thị trường yêu cầu cao về chất lượng và trách nhiệm chuỗi cung ứng. 

Qua đó, doanh nghiệp không chỉ đạt chuẩn quốc gia mà còn đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn quốc tế — một yếu tố quan trọng trong các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Công nghệ quản lý chất lượng hàng hóa sẽ tác động dài hạn đến định giá doanh nghiệp và dòng vốn đầu tư

Trong dài hạn, việc triển khai công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa sẽ tạo ra nhiều tác động lớn đối với thị trường tài chính, chứng khoán và bất động sản.

Dữ liệu sạch và minh bạch về chất lượng sản phẩm góp phần tạo ra niềm tin của nhà đầu tư. Các chỉ số hiệu quả hoạt động sản xuất sẽ rõ ràng hơn, rủi ro quản lý chất lượng thấp hơn, từ đó làm tăng giá trị doanh nghiệp trong mắt nhà đầu tư chứng khoán.

Nhu cầu đầu tư vào hệ thống mã số, mã vạch, IoT, AI và nền tảng dữ liệu lớn sẽ tăng nhanh. Điều này kéo theo dòng vốn đầu tư từ quỹ công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm và cả thị trường cổ phiếu vào các doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ quản lý chất lượng.

Với việc yêu cầu lưu trữ dữ liệu, kiểm tra chất lượng sản phẩm theo quy trình công nghệ, bất động sản kho lạnh, khu công nghiệp tích hợp Logistics kỹ thuật số sẽ tăng nhu cầu. Nhà đầu tư trong lĩnh vực này có cơ hội thông qua việc xây dựng các khu kho đạt chuẩn công nghệ cao, góp phần giảm chi phí tồn kho và tối ưu logistics.

Đối với nhà đầu tư, theo 60s Hôm Nay, chiến lược lựa chọn doanh nghiệp có kế hoạch ứng dụng công nghệ tốt sẽ là điểm nhấn để tối ưu hóa lợi nhuận và giảm rủi ro trong dài hạn.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa không chỉ là cải tiến kỹ thuật mà là cuộc cách mạng trong quản trị doanh nghiệp. Từ việc minh bạch chuỗi cung ứng, quản lý dữ liệu chất lượng đến tăng năng lực cạnh tranh quốc tế, công nghệ sẽ tạo giá trị chiến lược lâu dài cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Đối với thị trường tài chính – chứng khoán – bất động sản, việc phát triển hệ thống công nghệ về quản lý chất lượng sẽ là một trong những điểm nhấn thúc đẩy tăng trưởng bền vững và cơ hội đầu tư trong tương lai.

Tuyết Ngân

Nguồn tham khảo: Tạp chí Công Thương