Gần 1.000 tác phẩm định hình giá trị mỹ thuật tại Việt Nam

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tiếp nhận 979 tác phẩm, mở rộng kho di sản quốc gia đồng thời tái định vị giá trị thị trường nghệ thuật trong nước.

979 tác phẩm mỹ thuật tạo bước ngoặt cho kho di sản quốc gia

Ngày 12/1 tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức lễ tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyển giao. Với quy mô 979 tác phẩm, đây là đợt tiếp nhận lớn nhất trong lịch sử của bảo tàng, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy di sản mỹ thuật hiện đại Việt Nam.

Bộ sưu tập này quy tụ các loại hình hội họa, đồ họa, điêu khắc và gốm, phản ánh sự phong phú về chất liệu, chủ đề và ngôn ngữ tạo hình của nhiều thế hệ nghệ sĩ. Mỗi tác phẩm không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn ghi dấu những chuyển biến lịch sử, xã hội và tư duy nghệ thuật qua từng giai đoạn. 

Ba nhóm tác phẩm nổi bật tạo nên “xương sống” cho bộ sưu tập lần này. Nhóm thứ nhất là tranh cổ động và áp phích từ thập niên 1950, phản ánh tinh thần lao động, xây dựng miền Bắc và cuộc đấu tranh thống nhất đất nước. Đây là dòng tranh mang tính tư liệu lịch sử cao, đồng thời thể hiện rõ cách mỹ thuật phục vụ đời sống và chính trị trong giai đoạn đặc biệt.

Nhóm thứ hai gồm tranh và tượng sáng tác trong khoảng 20 năm trở lại đây. Các tác phẩm này ghi lại bước chuyển của mỹ thuật Việt Nam trong thời kỳ hội nhập, khi nghệ sĩ tự do hơn trong tìm tòi, thể nghiệm và giao thoa với thế giới. Nhóm này giúp bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không chỉ dừng ở quá khứ mà còn phản ánh nhịp sống nghệ thuật đương đại.

Nhóm thứ ba là tranh đồ họa nước ngoài có chất lượng nghệ thuật cao, được tiếp nhận để bổ sung cho bộ sưu tập tác giả quốc tế. Việc này cho thấy định hướng cởi mở của bảo tàng, coi trao đổi văn hóa và mỹ thuật là một phần của quá trình phát triển bền vững.

Bộ sưu tập quy mô lớn tái định vị giá trị thị trường mỹ thuật

Việc gần 1.000 tác phẩm được chuyển giao vào một thiết chế công lập như Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi văn hóa. Trên góc nhìn kinh tế nghệ thuật, đây là hành động tái định vị giá trị của mỹ thuật Việt Nam theo hướng chính thống và bền vững.

Khi một tác phẩm được công nhận là tài sản quốc gia và được bảo tồn lâu dài trong bảo tàng, giá trị của nó không còn chỉ phụ thuộc vào thị hiếu thị trường. Thay vào đó, tác phẩm trở thành một phần của di sản, được xác lập vị thế trong lịch sử mỹ thuật. Điều này tạo ra hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ thị trường, bởi những tác phẩm cùng thế hệ, cùng phong cách hay cùng tác giả cũng được hưởng lợi về mặt uy tín.

Nhóm tranh cổ động từ thập niên 1950 là ví dụ rõ nét. Đây là dòng tranh từng bị xem là thiên về tuyên truyền, nhưng khi được nhìn nhận lại trong bối cảnh lịch sử, chúng trở thành tư liệu quý giá phản ánh một giai đoạn phát triển của đất nước. Việc bảo tàng tiếp nhận và trưng bày những tác phẩm này giúp nâng cao giá trị học thuật và sưu tầm, từ đó tạo ra nền tảng cho việc định giá trong dài hạn.

Với nhóm tác phẩm hiện đại và đương đại, sự công nhận từ bảo tàng giúp khẳng định rằng mỹ thuật Việt Nam không bị “đứt gãy” sau chiến tranh, mà đã phát triển liên tục với nhiều khuynh hướng mới. Các họa sĩ trừu tượng và biểu hiện thế hệ 5x–6x, cùng lớp nghệ sĩ trẻ 8x, đại diện cho giai đoạn Việt Nam hội nhập mạnh mẽ. 

Từ góc nhìn quản lý, bộ sưu tập lớn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo tồn, lưu trữ và trưng bày. Đây là động lực để Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đầu tư vào cơ sở vật chất, công nghệ lưu trữ và các hoạt động giáo dục công chúng. Khi hệ sinh thái bảo tàng được nâng cấp, giá trị kinh tế gián tiếp của mỹ thuật, thông qua du lịch văn hóa và dịch vụ sáng tạo, cũng được thúc đẩy.

Mỹ thuật và xu hướng đầu tư tài sản văn hóa trong dài hạn

Việc 979 tác phẩm được xác lập là tài sản của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cho thấy mỹ thuật đang bước vào giai đoạn được nhìn nhận như một loại tài sản văn hóa có giá trị lâu dài. Dù Việt Nam chưa có thị trường giao dịch nghệ thuật phát triển như các trung tâm quốc tế, những động thái từ bảo tàng quốc gia tạo nền tảng quan trọng cho tương lai.

Theo 60s Hôm Nay, sự kiện này có thể thúc đẩy hai xu hướng. Thứ nhất là xu hướng sưu tập dựa trên giá trị lịch sử và học thuật, thay vì chỉ chạy theo thị hiếu. Khi các thế hệ họa sĩ được ghi nhận chính thức, tác phẩm của họ trở thành “chứng chỉ” cho một giai đoạn mỹ thuật, có khả năng giữ giá tốt hơn trong dài hạn. Thứ hai là xu hướng kết nối giữa nghệ thuật và du lịch, khi các bộ sưu tập quy mô lớn giúp thu hút khách tham quan trong và ngoài nước.

Với doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, du lịch và sáng tạo, bộ sưu tập mới mở ra cơ hội hợp tác trưng bày, tổ chức sự kiện và phát triển sản phẩm gắn với di sản mỹ thuật. Đây là cách biến giá trị văn hóa thành dòng tiền bền vững, thay vì chỉ tồn tại dưới dạng hiện vật lưu trữ.

Với nhà đầu tư cá nhân, sự công nhận từ bảo tàng giúp giảm rủi ro khi tiếp cận thị trường nghệ thuật. Dù chưa thể nói đến lợi nhuận ngắn hạn, việc sở hữu hoặc tham gia vào các dự án gắn với mỹ thuật có thể trở thành chiến lược đa dạng hóa tài sản trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.

Đợt tiếp nhận 979 tác phẩm không chỉ làm giàu thêm kho di sản của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam mà còn góp phần tái định vị giá trị mỹ thuật trong đời sống kinh tế và văn hóa. Khi nghệ thuật được bảo tồn và công nhận ở cấp quốc gia, cơ hội và thách thức mới cũng mở ra cho thị trường sáng tạo Việt Nam trong dài hạn.

Mỹ Ngân

Nguồn tham khảo: Tạp chí điện tử Thanh niên việt