Hà Nội tính chuyện lập Quỹ nhà ở an sinh

Hà Nội đề xuất lập quỹ nhà ở an sinh từ, mở rộng nguồn cung nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập thấp và lao động đô thị.

Quỹ nhà ở an sinh Hà Nội tạo cơ chế mới cho thị trường nhà ở giá phù hợp

Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo quy định về các biện pháp tạo lập, quản lý và khai thác quỹ nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh xã hội và phát triển Thủ đô. Đây được xem là một bước đi đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp, công nhân và lao động đô thị ngày càng lớn, trong khi nguồn cung phù hợp còn nhiều hạn chế.

Theo dự thảo, quỹ nhà ở an sinh sẽ bao gồm căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ hoặc các khu nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước hoặc do thành phố quản lý. Đối tượng thụ hưởng khá rộng, từ người thu nhập thấp tại đô thị, công nhân khu công nghiệp, khu công nghệ cao đến cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, nhân lực chất lượng cao và các trường hợp đặc biệt gặp khó khăn về chỗ ở.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cơ chế tạo lập quỹ nhà ở. Thay vì chỉ dựa vào nguồn vốn ngân sách như nhiều chương trình hỗ trợ trước đây, Hà Nội hướng tới mô hình huy động đa nguồn lực. Thành phố có thể trực tiếp đầu tư xây dựng mới, mua lại nhà ở thương mại, tiếp nhận quỹ nhà từ các dự án hoặc chuyển đổi công năng nhà đất công để bổ sung nguồn cung.

Bên cạnh đó, quỹ nhà ở còn được hình thành từ quỹ đất phát triển đô thị do thành phố quản lý. Đặc biệt, nghĩa vụ nhà ở xã hội của các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại cũng được đưa vào cơ chế tạo lập nguồn lực. Trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ bằng tiền, khoản thu này sẽ được nộp vào ngân sách để tái đầu tư cho quỹ nhà ở an sinh.

Dự thảo cũng mở rộng cánh cửa cho khu vực tư nhân tham gia. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đầu tư phát triển quỹ nhà ở thông qua các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng và thủ tục hành chính. Điều này cho thấy định hướng chuyển từ mô hình phụ thuộc chủ yếu vào nguồn lực công sang cơ chế huy động nguồn lực xã hội rộng hơn.

Ở khía cạnh quản lý, toàn bộ quỹ nhà ở an sinh sẽ được quản lý trên nền tảng cơ sở dữ liệu điện tử. Hệ thống này bao gồm thông tin về quỹ nhà, đối tượng sử dụng, hợp đồng thuê, nguồn thu – chi và tình trạng khai thác. Đây là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch trong quá trình vận hành.

Theo dự thảo, quỹ nhà ở sẽ chủ yếu được khai thác dưới hình thức cho thuê hoặc bố trí sử dụng tạm thời. Các đơn vị quản lý có thể là doanh nghiệp Nhà nước, đơn vị sự nghiệp hoặc doanh nghiệp đủ điều kiện được lựa chọn thông qua đấu thầu hoặc giao nhiệm vụ.

Để bảo đảm chính sách đi đúng mục tiêu, người được bố trí nhà ở phải đáp ứng các điều kiện về nhu cầu thực tế, chưa có nhà hoặc có nhà nhưng diện tích bình quân thấp. Đồng thời, người thụ hưởng không được nhận trùng các chính sách hỗ trợ nhà ở khác.

Cơ chế huy động đa nguồn lực giúp giải bài toán thiếu hụt nhà ở an sinh

Dưới góc độ thị trường nhà đất, dự thảo lần này phản ánh nỗ lực tìm kiếm giải pháp dài hạn cho một vấn đề đã tồn tại nhiều năm: sự thiếu hụt nguồn cung nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của đa số người lao động.

Điểm khác biệt của quỹ nhà ở an sinh nằm ở khả năng huy động nguồn lực từ nhiều kênh khác nhau. Nguồn vốn phát triển quỹ được hình thành từ ngân sách thành phố, nguồn thu từ quỹ đất, tiền thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội của doanh nghiệp, nguồn bán tài sản công và các nguồn vốn xã hội hóa.

Mô hình này cho thấy Hà Nội không chỉ tập trung vào việc xây dựng thêm nhà ở mà còn hướng tới việc hình thành một cơ chế tài chính bền vững cho phát triển nhà ở an sinh. Khi nguồn lực được bổ sung từ nhiều kênh, khả năng duy trì quỹ nhà ở trong dài hạn sẽ cao hơn so với việc phụ thuộc vào một nguồn vốn duy nhất.

Một điểm đáng chú ý khác là cơ chế tái đầu tư. Theo dự thảo, nguồn thu từ hoạt động cho thuê nhà ở sẽ được ưu tiên sử dụng cho công tác quản lý vận hành, bảo trì, nâng cấp và tiếp tục phát triển quỹ nhà ở. Điều này tạo ra vòng tuần hoàn tài chính tương đối khép kín, giúp quỹ có thêm khả năng tự duy trì.

Về mặt quản trị, việc quản lý tập trung bằng cơ sở dữ liệu điện tử có thể giúp giảm tình trạng phân tán thông tin, đồng thời tăng khả năng giám sát đối tượng thụ hưởng. Đây là yếu tố quan trọng đối với các chương trình an sinh có quy mô lớn.

Một nội dung khác đáng quan tâm là cơ chế xác định giá thuê. Giá thuê nhà ở thuộc quỹ nhà ở an sinh sẽ do UBND TP Hà Nội ban hành trên cơ sở chi phí tạo lập, vận hành, bảo trì và lợi nhuận định mức. Mức giá này sẽ được rà soát định kỳ và điều chỉnh tối thiểu 3 năm một lần hoặc khi chi phí quản lý, vận hành có biến động lớn.

Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu cân bằng giữa yếu tố an sinh và tính bền vững tài chính. Nhà ở được cung cấp với mức giá phù hợp hơn cho người dân nhưng vẫn phải bảo đảm nguồn lực để duy trì vận hành lâu dài.

Quỹ nhà ở an sinh có thể định hình xu hướng phát triển bất động sản Hà Nội

Từ góc nhìn thị trường, việc Hà Nội nghiên cứu thành lập quỹ nhà ở an sinh có thể tạo ra những tác động đáng chú ý trong trung và dài hạn.

Trước hết, chính sách này phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng ưu tiên phát triển phân khúc nhà ở phục vụ nhu cầu thực. Đây là phân khúc có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản, bởi nhu cầu nhà ở của người lao động và người thu nhập thấp luôn tồn tại ổn định.

Việc mở rộng nguồn tạo lập quỹ nhà ở từ ngân sách, quỹ đất, tài sản công và khu vực tư nhân có thể giúp tăng khả năng bổ sung nguồn cung nhà ở an sinh trong tương lai. Điều này cũng góp phần giảm áp lực lên các chương trình nhà ở xã hội vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn lực đầu tư công.

Đối với doanh nghiệp bất động sản, chính sách mới mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào lĩnh vực nhà ở phục vụ an sinh thông qua cơ chế xã hội hóa. Các ưu đãi về đất đai, tín dụng và thủ tục hành chính có thể trở thành động lực thúc đẩy doanh nghiệp cân nhắc phát triển các sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thực của thị trường.

Theo đánh giá của 60s Hôm Nay, xu hướng phát triển quỹ nhà ở an sinh nhiều khả năng sẽ trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị của Hà Nội thời gian tới. Khi các đô thị lớn đối mặt với áp lực dân số và nhu cầu nhà ở ngày càng tăng, những mô hình huy động đa nguồn lực như quỹ nhà ở an sinh có thể được quan tâm nhiều hơn.

Đối với nhà đầu tư, yếu tố cần theo dõi không chỉ là quy mô quỹ nhà ở trong tương lai mà còn là các cơ chế triển khai cụ thể liên quan đến quỹ đất, nguồn vốn và mức độ tham gia của khu vực tư nhân. Đây sẽ là những yếu tố quyết định tác động thực tế của chính sách đối với thị trường nhà đất.

Nếu được vận hành hiệu quả, quỹ nhà ở an sinh không chỉ hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở mà còn góp phần tạo nền tảng phát triển cân bằng hơn cho thị trường bất động sản Hà Nội trong những năm tới.

Đề xuất thành lập quỹ nhà ở an sinh cho thấy Hà Nội đang tìm kiếm một cơ chế dài hạn nhằm mở rộng nguồn cung nhà ở phục vụ nhu cầu thực. Việc huy động đồng thời ngân sách, quỹ đất, nguồn lực doanh nghiệp và xã hội hóa có thể tạo thêm dư địa phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp, đồng thời góp phần xây dựng thị trường bất động sản ổn định và bền vững hơn.

Nguồn tham khảo: Báo Tài Chính – Đầu Tư