Tín dụng xanh đạt 828 ngàn tỉ đồng, tăng trưởng hơn 20% mỗi năm, trở thành động lực quan trọng cho kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Tín dụng xanh tăng trưởng mạnh, trở thành trụ cột của chuyển đổi xanh

Tín dụng xanh đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu giảm phát thải ngày càng cấp bách, tín dụng xanh không còn là xu hướng mà đang trở thành công cụ tài chính thiết yếu để hỗ trợ quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Thông tin được đưa ra tại tọa đàm “Giải pháp tín dụng thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG – Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam” do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp cùng Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 9/6 tại Hà Nội.

Theo NHNN, đến nay đã có 82 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ tín dụng xanh, với tổng quy mô đạt khoảng 828 ngàn tỉ đồng. Giai đoạn 2017-2025, dư nợ tín dụng xanh duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20% mỗi năm, phản ánh xu hướng dịch chuyển dòng vốn ngày càng rõ nét vào các lĩnh vực thân thiện với môi trường.

Không chỉ quy mô tín dụng xanh tăng mạnh, hoạt động đánh giá rủi ro môi trường và xã hội trong cấp tín dụng cũng được mở rộng đáng kể. Dư nợ được đánh giá theo các tiêu chí môi trường và xã hội hiện đã vượt 5,1 triệu tỉ đồng, tăng gần 25 lần so với cuối năm 2017 và chiếm 27,7% tổng dư nợ của toàn nền kinh tế.

Theo Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và áp dụng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị doanh nghiệp) đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với nền kinh tế. Đây không chỉ là giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu mà còn là điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Để thúc đẩy quá trình này, ngành ngân hàng đã triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi cho nông nghiệp hữu cơ, sản xuất theo mô hình kinh tế tuần hoàn, đồng thời hỗ trợ các dự án phát triển bền vững. NHNN cũng đang triển khai chương trình cho vay phục vụ Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Chính sách hỗ trợ lãi suất mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp xanh

Một trong những điểm đáng chú ý là NHNN đang trình Chính phủ dự thảo nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn để triển khai các dự án xanh, dự án tuần hoàn hoặc áp dụng tiêu chuẩn ESG.

Nếu được thông qua, chính sách này có thể tạo thêm động lực đáng kể cho khu vực doanh nghiệp tư nhân trong quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất. Trong bối cảnh chi phí đầu tư ban đầu cho các dự án xanh thường cao hơn các mô hình truyền thống, việc giảm chi phí vốn sẽ góp phần cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Dữ liệu hiện nay cho thấy tín dụng xanh không chỉ là một phân khúc riêng biệt của ngành ngân hàng mà đang dần trở thành định hướng chung trong hoạt động cấp vốn. Các tổ chức tín dụng ngày càng ưu tiên phân bổ nguồn lực cho các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, công nghệ sạch, sản xuất xanh, nông nghiệp bền vững và kinh tế tuần hoàn.

Song song với việc cấp vốn, NHNN cũng đẩy mạnh xây dựng hệ thống quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động tín dụng. Đây là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm dòng vốn không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng mà còn hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng.

Từ góc độ quốc tế, các đối tác phát triển đánh giá Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng của quá trình chuyển đổi kinh tế. Mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 đòi hỏi sự tham gia mạnh mẽ của hệ thống tài chính trong việc dẫn dắt dòng vốn đến các lĩnh vực bền vững.

Sự phối hợp giữa các tổ chức như GIZ, KfW, DZ Bank cùng các cơ quan quản lý Việt Nam đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh toàn diện, từ hoàn thiện khung pháp lý, phân loại dự án xanh đến phát triển các sản phẩm tài chính bền vững và nâng cao năng lực thẩm định của ngân hàng.

Cơ hội dài hạn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư từ tín dụng xanh

Nhìn từ xu hướng hiện nay, tín dụng xanh không đơn thuần là chính sách hỗ trợ mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới trong hoạt động kinh doanh và đầu tư.

Việc dư nợ tín dụng xanh tăng trưởng trên 20% mỗi năm trong thời gian dài cho thấy nhu cầu vốn cho các dự án thân thiện môi trường đang gia tăng nhanh chóng. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của cả doanh nghiệp lẫn hệ thống tài chính trước yêu cầu phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý. Các doanh nghiệp có chiến lược chuyển đổi xanh rõ ràng nhiều khả năng sẽ hưởng lợi từ các chương trình tín dụng ưu đãi cũng như thu hút tốt hơn nguồn vốn đầu tư trong tương lai.

Đối với lĩnh vực ngân hàng, quá trình lồng ghép các yếu tố môi trường và xã hội vào hoạt động tín dụng sẽ góp phần nâng cao chất lượng tài sản và giảm thiểu rủi ro dài hạn. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều thị trường tài chính lớn trên thế giới áp dụng.

Theo đánh giá của 60s Hôm Nay, khi khung pháp lý về dự án xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG tiếp tục được hoàn thiện, quy mô tín dụng xanh nhiều khả năng sẽ tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Những lĩnh vực như nông nghiệp phát thải thấp, năng lượng tái tạo, công nghệ sạch và sản xuất tuần hoàn sẽ là các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này.

Tuy nhiên, để dòng vốn xanh phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin và xây dựng chiến lược phát triển bền vững ngay từ giai đoạn đầu. Đây sẽ là yếu tố quyết định khả năng tiếp cận vốn trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG ngày càng được áp dụng rộng rãi.

Quy mô tín dụng xanh đạt 828 ngàn tỉ đồng cùng tốc độ tăng trưởng hơn 20% mỗi năm cho thấy dòng vốn xanh đang trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế. Khi chính sách hỗ trợ lãi suất, tiêu chuẩn ESG và khung phân loại dự án xanh tiếp tục được hoàn thiện, cơ hội mở rộng nguồn vốn cho doanh nghiệp sẽ lớn hơn. Phát triển tín dụng xanh không chỉ là bước đi cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng bền vững mà còn là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế Việt Nam trong dài hạn.

Nguồn tham khảo: Báo Điện tử Chính phủ