Doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông

Căng thẳng tại Trung Đông khiến cước vận tải biển tăng mạnh và thời gian giao hàng kéo dài, buộc doanh nghiệp rau quả Việt Nam phải điều chỉnh thị trường xuất khẩu, thay đổi sản phẩm và linh hoạt hơn trong chiến lược logistics.

Chi phí vận tải leo thang gây áp lực lên doanh nghiệp xuất khẩu

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông thời gian gần đây đang tạo ra những biến động lớn trên các tuyến vận tải biển quan trọng của thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông, bởi chi phí logistics tăng nhanh cùng với rủi ro vận chuyển ngày càng lớn.

Những khu vực như Biển Đỏ và eo biển Hormuz vốn là tuyến đường quan trọng của nhiều tàu hàng quốc tế. Khi xung đột leo thang, nhiều hãng tàu buộc phải thay đổi hành trình để tránh vùng nguy hiểm. Việc điều chỉnh này khiến hành trình kéo dài và chi phí vận chuyển tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp tới các doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo phản ánh từ nhiều doanh nghiệp trong ngành nông sản, tác động rõ rệt nhất hiện nay nằm ở thời gian vận chuyển và chi phí logistics. Khi tàu phải đi vòng qua những tuyến đường xa hơn, thời gian giao hàng bị kéo dài thêm đáng kể.

Một số chuyến tàu buộc phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì di chuyển qua Biển Đỏ và kênh đào Suez. Sự thay đổi này khiến hành trình kéo dài thêm từ 12 đến 20 ngày. Với các doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông, việc kéo dài thời gian vận chuyển trở thành rủi ro lớn vì nhiều loại trái cây có thời gian bảo quản hạn chế.

Doanh nghiệp đối mặt rủi ro lớn với nông sản tươi

Những thay đổi trong tuyến vận tải biển đang đặt doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông vào tình thế khó khăn hơn so với nhiều ngành hàng khác.

Đặc thù của ngành trái cây tươi là phụ thuộc lớn vào thời gian vận chuyển. Khi tàu bị chuyển hướng hoặc phải dừng tại các cảng trung chuyển, hàng hóa có thể bị kéo dài thời gian lưu kho, làm giảm chất lượng sản phẩm.

Một số hãng tàu quốc tế đã thông báo dừng hành trình đối với những chuyến hàng đang trên đường đến khu vực Vịnh Ả Rập. Hàng hóa buộc phải dỡ xuống tại cảng trung chuyển an toàn và áp dụng phụ phí chuyển hướng bắt buộc khoảng 800 USD cho mỗi container.

Với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản tươi, điều này đồng nghĩa với nguy cơ mất hàng hoặc giảm giá trị sản phẩm nếu thời gian vận chuyển kéo dài quá lâu. Một container trái cây khi phải chờ đợi tại cảng trung chuyển có thể suy giảm chất lượng hoặc thậm chí hư hỏng hoàn toàn.

Không chỉ vậy, doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông còn phải đối mặt với áp lực chi phí. Ngoài việc cước vận tải tăng từ hai đến ba lần, nhiều hãng tàu còn áp thêm phụ phí khẩn cấp hoặc phụ phí chiến tranh.

Các khoản phụ phí này có thể dao động từ 1.500 đến 4.000 USD cho mỗi container. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, mức chi phí này là gánh nặng lớn vì giá trị mỗi container hàng hóa không quá cao, trong khi biên lợi nhuận lại tương đối thấp.

Chi phí logistics tăng mạnh làm giảm lợi thế cạnh tranh

Trong bối cảnh doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông, chi phí logistics đang trở thành yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo thông tin từ ngành hàng, cước container 40 feet đi các thị trường lớn như châu Âu và Mỹ đã tăng gấp hai đến ba lần. Nhiều trường hợp chi phí vận chuyển có thể vượt ngưỡng 5.000 USD cho mỗi container.

Riêng tuyến vận chuyển tới Dubai ghi nhận mức tăng gần gấp đôi chỉ trong những ngày đầu tháng 3/2026. Khi chi phí vận chuyển tăng nhanh, doanh nghiệp buộc phải cân nhắc lại giá bán và chiến lược xuất khẩu.

Áp lực càng lớn hơn đối với các hợp đồng đã ký theo điều kiện CIF hoặc C&F. Với các điều khoản này, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm chi trả chi phí vận tải phát sinh để đảm bảo giao hàng đúng cam kết.

Trong khi đó, với các hợp đồng mới, việc tăng giá bán để bù đắp chi phí logistics có thể khiến nông sản Việt Nam mất lợi thế cạnh tranh so với sản phẩm từ các quốc gia khác.

Ngoài chi phí vận tải, việc thanh toán quốc tế cũng có dấu hiệu chậm trễ hơn do bất ổn tài chính tại khu vực xảy ra xung đột. Các công ty bảo hiểm hàng hải cũng tăng phí hoặc siết chặt điều kiện đối với các chuyến hàng đi qua khu vực rủi ro.

Những yếu tố này khiến doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông phải đối mặt với áp lực không chỉ về logistics mà còn về dòng tiền.

Điều chỉnh thị trường và sản phẩm để giảm rủi ro

Trước những biến động khó lường của thương mại quốc tế, nhiều doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông đã chủ động thay đổi chiến lược kinh doanh.

Một trong những giải pháp quan trọng là điều chỉnh thị trường xuất khẩu. Thay vì tập trung vào những khu vực xa hoặc có rủi ro cao, nhiều doanh nghiệp chuyển hướng sang các thị trường gần hơn như ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Việc rút ngắn khoảng cách vận chuyển giúp giảm thời gian giao hàng, đồng thời cải thiện tốc độ quay vòng vốn. Đây được xem là cách giúp doanh nghiệp giảm bớt rủi ro khi thị trường vận tải biển toàn cầu biến động.

Bên cạnh đó, cơ cấu sản phẩm xuất khẩu cũng được điều chỉnh. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào trái cây tươi, nhiều doanh nghiệp tăng tỷ trọng các sản phẩm chế biến sâu.

Các sản phẩm như trái cây sấy dẻo, sấy thăng hoa, cấp đông IQF hoặc nước ép có thời gian bảo quản dài hơn nhiều so với hàng tươi sống. Thời hạn sử dụng có thể kéo dài từ một đến hai năm, giúp doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông hạn chế rủi ro khi hàng hóa bị chậm trễ.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp cũng thay đổi phương thức đàm phán hợp đồng. Một số đơn vị chuyển điều kiện giao hàng từ CIF sang FOB để giảm trách nhiệm liên quan đến chi phí vận tải.

Các điều khoản bảo hiểm chiến tranh và cơ chế điều chỉnh giá cũng được đưa vào hợp đồng dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro khi chi phí logistics biến động.

Tăng khả năng thích ứng của ngành rau quả

Trong bối cảnh doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông, ngành rau quả Việt Nam được khuyến nghị tăng cường các giải pháp dài hạn để nâng cao khả năng chống chịu trước biến động.

Một trong những hướng đi quan trọng là mở rộng thị trường xuất khẩu thông qua việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do. Việc đa dạng hóa thị trường có thể giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào những khu vực có rủi ro cao.

Ngoài ra, đầu tư vào công nghệ chế biến và bảo quản cũng được xem là giải pháp then chốt. Khi tỷ trọng sản phẩm chế biến tăng lên, ngành rau quả sẽ giảm bớt phụ thuộc vào yếu tố thời gian vận chuyển.

Những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp rau quả xoay xở khi cước tàu tăng gấp ba vì căng thẳng Trung Đông trong ngắn hạn mà còn góp phần nâng cao giá trị gia tăng của nông sản Việt Nam trong dài hạn.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, khả năng thích ứng nhanh của doanh nghiệp cùng với sự hỗ trợ từ chính sách được xem là yếu tố quan trọng giúp duy trì hoạt động xuất khẩu ổn định.

Chí Toàn 

Nguồn tham khảo: Báo đầu tư tài chính